Η ανθεκτική οικονομία και ο πληθωρισμός που δεν λέει να φύγει

Η Τράπεζα της Ελλάδος βλέπει ανάπτυξη 2% και ισχυρές τράπεζες. Το πιο σημαντικό της μήνυμα, όμως, κρύβεται στην προειδοποίηση: ο πληθωρισμός ξανα-επιταχύνεται και τρώει το εισόδημα.

Η Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η Τράπεζα της Ελλάδος έχει έναν καθησυχαστικό τίτλο και μια ανήσυχη υποσημείωση. Καθησυχαστικό: η ελληνική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί κατά 2,0% το 2026 και 2,1% το 2027, σαφώς πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, με ισχυρές τράπεζες, υψηλές επενδύσεις και δημοσιονομική σταθερότητα. Ανήσυχη: «αυξάνονται οι πληθωριστικοί κίνδυνοι». Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 4,9% τον Μάιο, από μόλις 3,1% τον Φεβρουάριο.

Τι πραγματικά λέει η έκθεση

Η ουσία δεν είναι το ένα ή το άλλο νούμερο· είναι η ψαλίδα ανάμεσά τους. Η Ελλάδα αναπτύσσεται ταχύτερα από την ευρωζώνη, αλλά πληθωρίζει και ταχύτερα — και τα δύο ταυτόχρονα. Όταν ο πληθωρισμός τρέχει στο 4,9% ενώ η ονομαστική ανάπτυξη στηρίζεται εν μέρει σε υψηλότερες τιμές, η «ανθεκτικότητα» του ΑΕΠ μπορεί να συνυπάρχει με συρρίκνωση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης. Δεν είναι τυχαίο ότι η ίδια η έκθεση κρούει καμπανάκι ακριβώς για τη χαμηλή αγοραστική δύναμη, αλλά και για την παραγωγικότητα, τη στέγαση και το δημογραφικό.

Τα στοιχεία

Το πρώτο διάγραμμα δείχνει την ψαλίδα καθαρά: η Ελλάδα μεγεθύνει το ΑΕΠ της σχεδόν διπλάσια από την ευρωζώνη, αλλά και ο πληθωρισμός της τρέχει αισθητά υψηλότερα.

Το δεύτερο διάγραμμα εξηγεί γιατί η ΤτΕ ανησυχεί: μέσα σε τρεις μήνες ο πληθωρισμός σχεδόν εκτινάχθηκε — από 3,1% τον Φεβρουάριο σε 4,9% τον Μάιο. Δεν πρόκειται για σταθεροποίηση κοντά στον στόχο του 2%· πρόκειται για επανεπιτάχυνση, με κύριους ενόχους την ενέργεια και τα βασικά είδη διατροφής.

Πίνακας 1. Οι προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος

Μέγεθος	2026	2027	2028
Ανάπτυξη ΑΕΠ (%)	2,0	2,1	2,1
Πληθωρισμός HICP (%)	3,7	2,5	2,2
Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος, Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής 2025–2026 (Ιούνιος 2026). Τράπεζες: πιστοληπτική αξιολόγηση BBB+.

Ποιος χάνει

Ο μέσος όρος κρύβει τον διχασμό. Ένας πληθωρισμός 4,9% δεν είναι ο ίδιος για όλους: για τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, που ξοδεύουν μεγαλύτερο μερίδιο σε ενέργεια και τρόφιμα, ο πραγματικός «δικός τους» πληθωρισμός είναι υψηλότερος. Έτσι, μια οικονομία που στα χαρτιά μεγεθύνεται μπορεί να αφήνει μεγάλο μέρος του πληθυσμού με χειρότερη πραγματική θέση. Αυτή είναι η παγίδα της «πλούσιας σε ΑΕΠ, φτωχής σε πορτοφόλι» ανάπτυξης — και η αγορά την υποψιάζεται: ο τραπεζικός δείκτης υποχώρησε σήμερα κατά 2,18%.

Επιπτώσεις πολιτικής

Η νομισματική πολιτική καθορίζεται στη Φρανκφούρτη, όχι στην Αθήνα· η ΕΚΤ μάλιστα αύξησε πρόσφατα τα επιτόκια. Άρα το ελληνικό οπλοστάσιο είναι δημοσιονομικό και διαρθρωτικό. Και εδώ υπάρχει ένας πειρασμός: να χρησιμοποιηθεί η δημοσιονομική «επιφάνεια» —τα πλεονάσματα— για οριζόντιες παροχές που ανακουφίζουν πρόσκαιρα αλλά τροφοδοτούν εκ νέου τη ζήτηση και τον πληθωρισμό. Είναι το λάθος που πρέπει να αποφευχθεί.

Τι πρέπει να γίνει

1. Στοχευμένη στήριξη της αγοραστικής δύναμης, όχι οριζόντια. Κάθε ευρώ να πηγαίνει στα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια μέσω εισοδηματικών κριτηρίων. Η ένσταση —ότι «αφήνει απ' έξω» τη μεσαία τάξη— είναι διαχειρίσιμη και κοστίζει λιγότερο από τις γενικευμένες επιδοτήσεις.

2. Επίθεση στις δομικές αιτίες του πληθωρισμού. Όταν η ακρίβεια περνά στις υπηρεσίες και τα τρόφιμα, το εργαλείο δεν είναι η επιδότηση αλλά ο ανταγωνισμός: ενίσχυση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, διαφάνεια στα περιθώρια κέρδους, πάταξη ολιγοπωλιακών πρακτικών. Αποδίδει αργά — γι' αυτό πρέπει να ξεκινήσει τώρα.

3. Παραγωγικότητα και στέγαση, για να μη γίνει ακριβή η ανάπτυξη. Οι ίδιες οι προειδοποιήσεις της ΤτΕ δείχνουν τον δρόμο: επενδύσεις, δεξιότητες και αύξηση της προσφοράς κατοικιών. Χωρίς αυτά, η ανάπτυξη παράγει πληθωρισμό αντί για πραγματικά εισοδήματα.

4. Δημοσιονομική πειθαρχία με αναπτυξιακό πρόσημο. Τα πλεονάσματα να κατευθυνθούν σε επενδύσεις που αυξάνουν την παραγωγική ικανότητα — όχι σε διεύρυνση επιδομάτων που πιέζουν εκ νέου τις τιμές.

Η ουσία

Η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος δεν είναι, στην πραγματικότητα, μια καλή είδηση με μια υποσημείωση. Είναι μια προειδοποίηση με ένα παρήγορο περιτύλιγμα. Η ανάπτυξη είναι υπαρκτή και πολύτιμη· αλλά αν ο πληθωρισμός παραμείνει κοντά στο 5% ενώ η ευρωζώνη αποκλιμακώνεται, η σύγκλιση των εισοδημάτων που υπόσχεται η έκθεση θα μείνει στα χαρτιά. Η ανθεκτικότητα δεν μετριέται στο ΑΕΠ· μετριέται στο πορτοφόλι.