Πανελλαδικές 2026: Τι δείχνουν οι βαθμολογίες

Τα επίσημα στατιστικά επιδόσεων δεν δείχνουν μόνο ποιοι έγραψαν πάνω ή κάτω από τη βάση. Δείχνουν πού πιέστηκε περισσότερο το σύστημα, ποια μαθήματα λειτούργησαν ως φίλτρα, και σε ποιες διαδρομές συσσωρεύεται η αριστεία.

Το πρώτο συμπέρασμα είναι ποσοτικό: το βάρος των Πανελλαδικών του 2026 βρίσκεται καθαρά στο ΓΕΛ, με 75.109 υποψηφίους έναντι 13.923 στα ΕΠΑΛ. Μέσα στο ΓΕΛ, η μεγαλύτερη δεξαμενή είναι η Οικονομία και Πληροφορική, με 28.978 υποψηφίους. Αυτό έχει σημασία και για τις βάσεις, διότι σε αυτό το πεδίο μικρές μετατοπίσεις στην κατανομή των βαθμών μπορούν να επηρεάσουν πολλές σχολές ταυτόχρονα.

1. Το ΓΕΛ είχε καθαρά μαθήματα-φίλτρα

Στο ΓΕΛ, το μεγαλύτερο ποσοστό γραπτών κάτω από τη βάση εμφανίζεται στα ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Ο.Π., με 55,8% κάτω από 10. Αυτό δεν είναι απλώς μια «δύσκολη χρονιά» γενικά. Είναι μια διαφοροποίηση ανά μάθημα: άλλα μαθήματα μαζεύουν μεγάλο όγκο χαμηλών βαθμών, ενώ άλλα παράγουν ευρύτερη μεσαία και υψηλή περιοχή.

Η υψηλότερη συγκέντρωση αριστείας στο ΓΕΛ εμφανίζεται στα ΦΥΣΙΚΗ Ο.Π., όπου το 30,0% των γραπτών βρίσκεται στο 18-20. Αντίθετα, στα μαθήματα με υψηλή αποτυχία η αριστεία είναι πολύ πιο σπάνια, κάτι που μπορεί να συμπιέσει τις επιλογές σε σχολές υψηλής ζήτησης.

Πίνακας 1. ΓΕΛ: βασικοί δείκτες ανά μάθημα

2. Η πίεση δεν ήταν ίδια ανά ομάδα προσανατολισμού

Αν αθροίσουμε τα γραπτά ανά ομάδα προσανατολισμού, η μεγαλύτερη συνολική πίεση εντοπίζεται στην ομάδα Οικονομία και Πληροφορική, με 44,3% των γραπτών κάτω από τη βάση. Η σύγκριση αυτή δεν λέει ότι ένας συγκεκριμένος υποψήφιος είχε τόσες πιθανότητες αποτυχίας, διότι κάθε υποψήφιος έχει δικό του συνδυασμό μαθημάτων και συντελεστών. Δείχνει όμως το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα κινηθούν οι βάσεις.

Πίνακας 2. ΓΕΛ: συνολική εικόνα ανά ομάδα προσανατολισμού

3. Η γλώσσα είναι το κοινό φίλτρο, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο

Η Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο ΓΕΛ και τα Νέα Ελληνικά στα ΕΠΑΛ είναι το πιο οριζόντιο μάθημα του συστήματος. Η εικόνα, όμως, δεν είναι ενιαία. Στο ΓΕΛ, η γλώσσα κινείται σχετικά πιο ψηλά από αρκετά μαθήματα προσανατολισμού. Στα ΕΠΑΛ, τα Νέα Ελληνικά έχουν πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση κάτω από τη βάση, στοιχείο που δείχνει ότι το γλωσσικό μάθημα λειτουργεί ως σοβαρό εμπόδιο πρόσβασης για ένα μεγάλο μέρος των υποψηφίων.

Αξιοπρόσεκτο είναι και το σκέλος της αναβαθμολόγησης: το υψηλότερο ποσοστό στο συγκριτικό δείγμα εμφανίζεται στο ΕΠΑΛ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, με 14,0%. Αυτό συνήθως αντανακλά τη φύση των μαθημάτων γραπτής ανάπτυξης, όπου η αξιολόγηση έχει μεγαλύτερη ερμηνευτική διάσταση από ένα αυστηρά υπολογιστικό μάθημα.

4. Τα ΕΠΑΛ εμφανίζουν εντονότερη διχοτόμηση

Στα δύο γενικά μαθήματα των ΕΠΑΛ, η εικόνα είναι σαφώς πιο βαριά από το ΓΕΛ. Στα ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Άλγεβρα), το 58,8% των γραπτών είναι κάτω από τη βάση. Στα ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 53,4%. Αυτό δείχνει ότι η βασική γλωσσική και μαθηματική επάρκεια παραμένει ο κρισιμότερος περιορισμός για μεγάλο τμήμα των υποψηφίων των ΕΠΑΛ.

Την ίδια στιγμή, στα μαθήματα ειδικότητας υπάρχει και αριστεία. Σε ειδικότητες με αρκετούς υποψηφίους, ορισμένα μαθήματα εμφανίζουν αξιοσημείωτα ποσοστά 18-20. Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον εύρημα για τα ΕΠΑΛ: το σύστημα δεν είναι μόνο χαμηλές επιδόσεις στα γενικά μαθήματα, αλλά και ισχυρές νησίδες υψηλής τεχνικής επίδοσης σε συγκεκριμένες ειδικότητες.

Πίνακας 3. ΕΠΑΛ: γενικά μαθήματα

Πίνακας 4. ΕΠΑΛ: μεγαλύτερη δυσκολία σε μαθήματα ειδικότητας

5. Τι σημαίνουν όλα αυτά για τις βάσεις

Για τις σχολές υψηλής ζήτησης, το κρίσιμο μέγεθος είναι το άνω άκρο της κατανομής, ιδίως τα ποσοστά 18-20 στα μαθήματα με βαρύτητα. Για τις μεσαίες σχολές, μεγαλύτερη σημασία έχει η μετατόπιση της μάζας γύρω από το 10-15. Για τις σχολές με χαμηλότερη ζήτηση ή με ειδικό κοινό, το ποσοστό κάτω από τη βάση σε συγκεκριμένα μαθήματα μπορεί να παίξει μεγαλύτερο ρόλο από τον συνολικό αριθμό υποψηφίων.

Με απλά λόγια: οι φετινές βαθμολογίες δεν δείχνουν μια ενιαία κίνηση των βάσεων. Δείχνουν πιθανότερα ένα μωσαϊκό κινήσεων, με διαφορετική φορά ανά πεδίο, σχολή και συντελεστή βαρύτητας.

Πηγή δεδομένων: στατιστικά βαθμολογικών επιδόσεων Πανελλαδικών Εξετάσεων 2026 ΓΕΛ και ΕΠΑΛ, όπως δημοσιοποιήθηκαν από το Υπουργείο Παιδείας και αναπαράγονται στο σχετικό δημοσίευμα του alfavita.gr. Η ανάλυση και οι υπολογισμοί είναι του συντάκτη.