Ο πληθωρισμός έπεσε στο 2,7%. Τα ελληνικά νοικοκυριά πληρώνουν 3,4%.

Η ΕΛΣΤΑΤ δημοσίευσε σήμερα τέσσερα δελτία. Το ένα δίνει τον τίτλο, το δεύτερο δίνει την αλήθεια και το τρίτο γράφει την αύξηση των ενοικίων του Αυγούστου.

Η ΕΛΣΤΑΤ δημοσίευσε σήμερα το πρωί τέσσερα δελτία ταυτόχρονα. Ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή του Ιουλίου υποχώρησε στο 2,7% από 3,9% τον Ιούνιο, κάτω από τη ζώνη του ευρώ, που ανέβηκε στο 2,9%. Ο εθνικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή υποχώρησε στο 3,4% από 4,4%. Την Τετάρτη έγραψα ότι θα δούμε έναν καλό αριθμό και ότι δεν πρέπει να τον διαβάσουμε λάθος. Ο αριθμός ήρθε. Η εξήγηση που είχα υποθέσει αποδείχθηκε εν μέρει λανθασμένη, και αυτό που πραγματικά συνέβη είναι πιο ενδιαφέρον από την υπόθεσή μου.

Δύο δείκτες, δύο απαντήσεις

Η Ελλάδα καταρτίζει δύο δείκτες τιμών, και σήμερα έδωσαν απόσταση 0,7 ποσοστιαίων μονάδων. Δεν πρόκειται για στατιστικό λάθος. Πρόκειται για δύο διαφορετικά καλάθια. Ο εθνικός ΔΤΚ σταθμίζει τις δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών. Ο εναρμονισμένος ΕνΔΤΚ, που φτιάχτηκε για να συγκρίνονται τα κράτη μέλη μεταξύ τους, περιλαμβάνει και τις δαπάνες όσων ξοδεύουν στην ελληνική επικράτεια χωρίς να ζουν εδώ, δηλαδή των τουριστών, και αντιμετωπίζει διαφορετικά το κόστος ιδιοκατοίκησης.

Το αποτέλεσμα φαίνεται στις σταθμίσεις. Η στέγαση ζυγίζει 148,31 τοις χιλίοις στον εθνικό δείκτη και μόλις 113,26 στον εναρμονισμένο. Τα ξενοδοχεία και η εστίαση ζυγίζουν 123,27 στον εθνικό και 177,45 στον εναρμονισμένο. Ο δείκτης δηλαδή που υποσταθμίζει το ελληνικό στεγαστικό πρόβλημα και υπερσταθμίζει ό,τι αγοράζει ο επισκέπτης είναι εκείνος που γράφει 2,7%. Ο δείκτης που αντιστοιχεί στο καλάθι ενός νοικοκυριού στην Κυψέλη γράφει 3,4%.

Η αντιστροφή είναι πρόσφατη και συστηματική. Το 2025 ο εθνικός δείκτης έτρεχε κατά κανόνα χαμηλότερα από τον εναρμονισμένο, με τη διαφορά να φτάνει τις 0,8 μονάδες τον Μάιο και τον Ιούνιο. Από τον Μάρτιο του 2026 το πρόσημο άλλαξε και δεν έχει ξαναγυρίσει. Αυτό μας λέει κάτι συγκεκριμένο: ο ελληνικός πληθωρισμός συγκεντρώνεται ακριβώς εκεί όπου ο εναρμονισμένος δείκτης κοιτάζει λιγότερο.

Δεν ήταν οι εκπτώσεις

Είχα υποθέσει ότι η βουτιά του Ιουλίου ήταν ημερολογιακή, αποτέλεσμα των θερινών εκπτώσεων. Τα στοιχεία λένε κάτι πιο συγκεκριμένο, και σε ένα σημείο το αντίθετο. Η ένδυση και η υπόδηση υποχώρησαν 19,2% τον Ιούλιο του 2026 έναντι 21,5% τον Ιούλιο του 2025. Οι εκπτώσεις δηλαδή ήταν φέτος ρηχότερες, και από μόνες τους έσπρωξαν τον δείκτη προς τα πάνω κατά περίπου 0,13 της μονάδας σε σχέση με πέρυσι.

Το φρένο ήρθε από αλλού. Η διατροφή πέρασε από +0,8% σε -1,4% μηνιαίως, με τα φρούτα να υποχωρούν 13,1%. Η στέγαση πέρασε από +1,8% σε +0,1%. Η εστίαση από +0,7% σε -1,2%. Πέρυσι τον Ιούλιο το ρεύμα και τα ενοίκια είχαν εκτιναχθεί μέσα στον μήνα. Φέτος δεν το έκαναν. Αυτό, και όχι οι εκπτώσεις, εξηγεί τη διαφορά.

Η διάκριση δεν είναι ακαδημαϊκή. Ένα φαινόμενο βάσης από εκπτώσεις ξεδιπλώνεται μηχανικά τον Σεπτέμβριο, όταν οι εκπτώσεις τελειώσουν. Ένα φαινόμενο βάσης από τη στέγαση δεν ξεδιπλώνεται, γιατί δεν είναι εποχικό. Είναι απλώς ένας μήνας στον οποίο τα ενοίκια δεν ανέβηκαν, μετά από πολλούς στους οποίους ανέβηκαν.

Τι κρατά τον πληθωρισμό όρθιο

Από τις 3,4 μονάδες της ετήσιας αύξησης, η στέγαση συνεισφέρει 1,33, οι μεταφορές 1,07 και τα ξενοδοχεία με την εστίαση 0,71. Οι τρεις αυτές ομάδες δίνουν 3,11 μονάδες, δηλαδή το 91% του συνόλου. Η διατροφή, που κυριαρχεί στη δημόσια συζήτηση και ζυγίζει περισσότερο από κάθε άλλη ομάδα, συνεισφέρει 0,09 της μονάδας. Οι τιμές των τροφίμων είναι πολιτικό πρόβλημα. Δεν είναι, αυτή τη στιγμή, το πληθωριστικό πρόβλημα.

Μέσα σε αυτές τις τρεις ομάδες υπάρχει μια κρίσιμη διάκριση. Οι μεταφορές, με ετήσια αύξηση 7,4%, είναι κατά κύριο λόγο ενέργεια και αεροπορικά ναύλα: το πετρέλαιο κίνησης ανέβηκε 12,1% μέσα στον μήνα και η μεταφορά επιβατών με αεροπλάνο 13,7%. Αυτό είναι κοινό ευρωπαϊκό σοκ. Η Eurostat έδειξε την ενέργεια στη ζώνη του ευρώ στο +10,0% ετησίως τον Ιούλιο. Η στέγαση στο +8,8% και η εστίαση στο +5,8% δεν είναι. Είναι δικές μας, και μαζί δίνουν 2,04 από τις 3,4 μονάδες.

Ένα ακόμη νούμερο που δεν μπήκε σε κανέναν τίτλο: η ετήσια αύξηση της στέγασης υποχώρησε από 10,6% τον Ιούνιο σε 8,8% τον Ιούλιο. Ολόκληρη αυτή η επιβράδυνση οφείλεται στο ότι πέρυσι τον Ιούλιο ο δείκτης στέγασης είχε ανέβει 1,8% μέσα σε έναν μήνα. Το επίπεδο δεν υποχώρησε καθόλου. Ο δείκτης στέγασης στέκεται στο 140,22 με βάση το 2020 ίσο με 100, δηλαδή 40,2% πάνω από το 2020, όταν ο γενικός δείκτης είναι 25,1% πάνω.

Το δελτίο που δεν διάβασε κανείς

Μαζί με τους δείκτες, η ΕΛΣΤΑΤ δημοσίευσε σήμερα και την Ανακοίνωση Αναπροσαρμογής Μισθωμάτων. Για τις μισθώσεις των οποίων η ετήσια αναπροσαρμογή ορίζεται στο 75% της μεταβολής του ΔΤΚ, η αύξηση του μισθώματος για τον Αύγουστο του 2026 διαμορφώνεται στο 2,6%, ως το 75% της δωδεκάμηνης μεταβολής 3,4%.

Το ίδιο δελτίο που παράγει τον καθησυχαστικό τίτλο του 2,7% γράφει ταυτόχρονα αύξηση ενοικίου 2,6% σε δείκτη στέγασης ήδη 8,8% υψηλότερο από πέρυσι.

Εδώ υπάρχει ένας βρόχος που αξίζει να ειπωθεί καθαρά. Η στέγαση συνεισφέρει 1,33 από τις 3,4 μονάδες του δείκτη. Ο δείκτης, μέσω της ρήτρας αναπροσαρμογής, γράφει την αύξηση των ενοικίων του επόμενου μήνα. Τα ενοίκια ξαναμπαίνουν στη στέγαση. Η ρήτρα του 75% υπάρχει ακριβώς για να αμβλύνει αυτόν τον βρόχο, και είναι σωστή σχεδίαση. Απλώς δεν είναι αρκετή όταν η μία ομάδα που ανεβαίνει είναι και η ομάδα που ορίζει την τιμαριθμοποίηση. Αν η αναπροσαρμογή δενόταν στον ΔΤΚ χωρίς τη στέγαση, ο οποίος με βάση τις σημερινές σταθμίσεις τρέχει περίπου στο 2,4%, η αύξηση του Αυγούστου θα ήταν 1,8% αντί για 2,6%. Σε ενοίκιο 600 ευρώ η διαφορά είναι περίπου 58 ευρώ τον χρόνο ανά νοικοκυριό.

Το εξωτερικό ισοζύγιο: πραγματική βελτίωση, λάθος κλίμακα

Το τέταρτο δελτίο της ημέρας αφορά τις εμπορευματικές συναλλαγές του Ιουνίου, και εκ πρώτης όψεως είναι εντυπωσιακό: εξαγωγές 5.000,3 εκατ. ευρώ, αύξηση 26,3% σε έναν χρόνο, εισαγωγές 7.616,1 εκατ. ευρώ, αύξηση 6,5%, έλλειμμα 2.615,8 εκατ. ευρώ, μείωση 18,1%. Δύο επιφυλάξεις. Πρώτον, ο Ιούνιος του 2025 ήταν ο ίδιος αδύναμος, με τις εξαγωγές 8,1% χαμηλότερα από τον Ιούνιο του 2024, οπότε η βάση είναι πεσμένη. Δεύτερον, ένας μήνας δεν είναι τάση.

Το εξάμηνο είναι το τίμιο πλαίσιο, και εκεί η εικόνα είναι πιο νηφάλια χωρίς να είναι κακή. Χωρίς πετρελαιοειδή και πλοία, οι εξαγωγές του πρώτου εξαμήνου αυξήθηκαν 6,7% και οι εισαγωγές 2,4%. Το έλλειμμα υποχώρησε 3,4%, στα 13.384,7 εκατ. ευρώ. Είναι βελτίωση, και μάλιστα η πρώτη ουσιαστική εδώ και δύο χρόνια. Είναι όμως βελτίωση 471,8 εκατ. ευρώ σε ένα έλλειμμα 13,4 δισ. Με αυτόν τον ρυθμό, και ο υπολογισμός γίνεται για να δοθεί η κλίμακα και όχι ως πρόβλεψη, το μη πετρελαϊκό εμπορικό έλλειμμα θα έκλεινε σε περίπου 28 χρόνια.

Ποιος κερδίζει και ποιος χάνει

Κερδίζει όποιος αγοράζει εμπορεύσιμα και όποιος δανείζεται. Οι επικοινωνίες είναι 2,7% φθηνότερες από πέρυσι, τα διαρκή αγαθά ουσιαστικά στάσιμα στο +0,4%, και ο εναρμονισμένος δείκτης κάτω από τη ζώνη του ευρώ διευκολύνει την ελληνική θέση σε κάθε ευρωπαϊκή συζήτηση για τιμές.

Χάνει ο ενοικιαστής. Χάνει διπλά: μία φορά επειδή η στέγαση τρέχει στο 8,8%, και μία δεύτερη επειδή ο μηχανισμός τιμαριθμοποίησης μεταφράζει τον γενικό δείκτη σε νέα αύξηση 2,6% τον Αύγουστο. Χάνει επίσης όποιος δουλεύει στην εστίαση και ταυτόχρονα καταναλώνει σε αυτήν, καθώς η ομάδα των ξενοδοχείων και της εστίασης ζυγίζει 177,45 τοις χιλίοις στον δείκτη που περιλαμβάνει τον τουρίστα και 123,27 σε αυτόν που περιλαμβάνει μόνο τον κάτοικο. Δύο πληθυσμοί, ένα μενού, διαφορετική εμπειρία της ίδιας τιμής.

Τι σημαίνει για την πολιτική

Πρώτον, η αποκλιμάκωση δεν είναι επίτευγμα πολιτικής και δεν πρέπει να χρεωθεί ως τέτοιο. Προήλθε από μια βάση σύγκρισης και από μια ενεργειακή συνιστώσα που καθορίζεται εκτός Ελλάδος. Δεύτερον, η νομισματική πολιτική δεν πρόκειται να βοηθήσει ειδικά την Ελλάδα, γιατί δεν φτιάχνεται για την Ελλάδα. Η ΕΚΤ κοιτάζει τη ζώνη του ευρώ, όπου ο πληθωρισμός υπηρεσιών παρέμεινε στο 3,3% τον Ιούλιο. Τρίτον, και πιο επείγον, το δημοσιονομικό περιθώριο του φθινοπώρου αποφασίζεται τώρα. Το πρωτογενές πλεόνασμα του πρώτου εξαμήνου ήταν 4.491 εκατ. ευρώ έναντι στόχου 1.953 εκατ., δηλαδή υπεραπόδοση 2.538 εκατ. ευρώ. Αυτά τα χρήματα θα κατευθυνθούν κάπου, και η επιλογή γίνεται τώρα.

Τι πρέπει να γίνει

Πρώτον, να αλλάξει ο δείκτης τιμαριθμοποίησης των μισθωμάτων, όχι ο δείκτης τιμών. Η ρήτρα αναπροσαρμογής να δένεται στον ΔΤΚ χωρίς τη στέγαση αντί στον γενικό δείκτη. Για τον Αύγουστο αυτό θα σήμαινε 1,8% αντί για 2,6%, περίπου 58 ευρώ τον χρόνο ανά νοικοκυριό σε ενοίκιο 600 ευρώ. Δημοσιονομικό κόστος μηδέν, γιατί πρόκειται για αλλαγή κανόνα και όχι για δαπάνη. Η τίμια ένσταση: μεταφέρει εισόδημα από τον εκμισθωτή στον μισθωτή με νομοθετική πράξη και, αν επαναληφθεί για χρόνια, μπορεί να μειώσει την προσφορά ενοικιαζόμενων κατοικιών. Η απάντηση είναι ότι η ισχύουσα ρήτρα του 75% κάνει ήδη ακριβώς αυτό, απλώς με χειρότερο δείκτη αναφοράς.

Δεύτερον, το φθινοπωρινό πακέτο να πάει στην προσφορά, όχι στη ζήτηση. Οριζόντιες ενισχύσεις 2,5 δισ. ευρώ σε μια οικονομία όπου η στέγαση τρέχει στο 8,8% και η εστίαση στο 5,8% θα προστεθούν στη ζήτηση ακριβώς εκεί όπου η προσφορά είναι δεσμευμένη. Το ίδιο ποσό κατευθυνόμενο σε αύξηση του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος, μέσω αξιοποίησης δημόσιων ακινήτων και επιδότησης ανακαίνισης κενών κατοικιών με δεσμευτική εκμίσθωση, χτυπά τη μία συνιστώσα που δίνει 1,33 από τις 3,4 μονάδες. Η ένσταση: η στεγαστική προσφορά έχει καθυστέρηση δύο έως τεσσάρων ετών, ενώ οι οριζόντιες ενισχύσεις φαίνονται αμέσως. Είναι σωστή ένσταση και είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η απόφαση πρέπει να παρθεί φέτος και όχι σε δύο χρόνια.

Τρίτον, να δημοσιεύονται δείκτες όγκου στο εξωτερικό εμπόριο. Το σημερινό δελτίο δίνει μόνο αξίες. Όταν οι εξαγωγές αυξάνονται 14,6% σε αξία, δεν γνωρίζουμε από το ίδιο το δελτίο πόσο από αυτό είναι περισσότερα προϊόντα και πόσο ακριβότερα προϊόντα. Η διάκριση καθορίζει αν η Ελλάδα κερδίζει μερίδιο αγοράς ή απλώς τιμολογεί τον πληθωρισμό της. Κόστος: στατιστικό, όχι δημοσιονομικό. Η ένσταση είναι ότι η ΕΛΣΤΑΤ έχει ήδη βαρύ πρόγραμμα, και είναι βάσιμη. Είναι όμως δύσκολο να χαράξεις εξαγωγική πολιτική χωρίς να ξέρεις αν εξάγεις περισσότερα.

Η ουσία

Ο Ιούλιος ήταν καλός μήνας και το 2,7% είναι αληθινός αριθμός. Είναι όμως ο αριθμός που παράγει μια στατιστική κατασκευή φτιαγμένη για ευρωπαϊκές συγκρίσεις, όχι για ελληνικά νοικοκυριά. Ο αριθμός των νοικοκυριών είναι 3,4%, τα εννέα δέκατα του προέρχονται από στέγη, μεταφορές και εστίαση, και το ίδιο πρωί ο ίδιος δείκτης έγραψε αύξηση ενοικίου 2,6% για τον Αύγουστο. Το ερώτημα του φθινοπώρου δεν είναι αν ο πληθωρισμός υποχώρησε. Είναι αν θα ξοδέψουμε το δημοσιονομικό περιθώριο στη ζήτηση, τη στιγμή που το πρόβλημα είναι στην προσφορά της στέγης.